اولین بیمارستان مدرن در ایران

0
1165

به دستور ناصرالدین شاه ، ناظم الاطباء در سال ۱۲۹۰ هجری قمری، اولین بیمارستان تهران و ایران را در میدان حسن آباد و در محله‌ای به نام هشت گنبد، تاسیس نمود.

ناصرالدین شاه در یکی از سفرهایش به کشورهای غربی، با مشاهده ی بیمارستان ها، پس از بازگشت به تهران تصمیم گرفت تا بیمارستانی را در تهران دایر کند. به همین دلیل، ناظم الاطبا، پزشک مخصوص خود را مأمور تأسیس نخستین بیمارستان تهران کرد.

ناظم الاطبا در سال 1290 هجری قمری نخستین بیمارستان تهران و ایران را در خیابان مریض خانه (میدان حسن آباد) کنونی و در محله ای به نام ( هشت گنبد ) تأسیس کرد.و روز 15 صفر 1290 قمری (1252 شمسی) آغاز به کار کرد تا نخستین بیمارستان ایران شود. اولین بیمارستان مدرن ایران مرکز درمان مردم و آموزش طب به دانشجویان پزشکی دارالفنون بود.

این بیمارستان تا سال ها به نام ( مریض خانه دولتی ) نامیده می شد. پس از آن که این بیمارستان شروع به فعالیت کرد، ناظم الاطبا به ناصرالدین شاه پیشنهاد کرد تا در این بیمارستان، پزشکان تربیت شده ی ایرانی به معالجه ی بیماران بپردازند. پس از آن و با موافقت ناصرالدین شاه، تدریس رشته ی طب در مدرسه ی دارالفنون پذیرفته شد و هر سال تعدادی دانشجو به منظور فراگیری دانش پزشکی به این مدرسه وارد می شدند. این دانشجویان همزمان در مریض خانه‌ی‌ دولتی و تحت نظر پزشکان غربی به کارآموزی می پرداختند.

ناصرالدین قاجار هربار به سفر فرنگ می رفت، برای خود یک طبیب خارجی می آورد. برخی از این طبیبان نیز نمک گیر لطف و مهمان نوازی ایرانی ها می شدند و سال ها در ایران می‌ماندند. پزشکان خارجی طب جدید می دانستند و حکیم های ایرانی طب سنتی و میان این علوم جدید و قدیم مرافعه و رقابت و تناقض های بسیار وجود داشت. تا اینکه به همت امیرکبیر، دارالفنون تاسیس شد و 2 پزشک اروپایی به آموزش طب نوین به دانشجویان ایرانی پرداختند.

بعدها دکتر (ادوارد پولاک) اتریشی با کمک شاگردانش، کتب طب اروپایی را به فارسی ترجمه کردند و آموزش دانش پزشکی نوین در ایران جدی شد. «علی اکبر خان نفیسی» مشهور به «ناظم الاطباء کرمانی» پزشک، ادیب و دانشمند ایرانی نیز با تالیف رساله های پزشکی نقشی مهم در پیوند طب سنتی و مدرن در ایران داشت. تعدادی از دانشجویان با استعداد دارالفنون نیز برای تحصیل طب به فرانسه و کشورهای اروپایی رفتند و ایران، صاحب پزشک شد.

( مریض خانه دولتی) پس از چندی در سال 1319 به پاس زحمات پدر طب ایران به نام بیمارستان ( سینا) نامگذاری شد. این بیمارستان سال های متمادی، محلی برای درمان بیماران بود.

این بنا در دوره ی ناصرالدین شاه به نام «مریض خانه ی دولتی» ایجاد و یک فضای بیمارستانی ساخته شد که در دوره ی پهلوی اول به طور کامل تخریب و از آن زمان تا دوره ی پهلوی دوم به جای آن بیمارستان سینا بازسازی شد و توسعه پیدا کرد که پس از مدتی در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسید.

پس از ساخته شدن نخستین بیمارستان توسط ناصرالدین شاه یک داروخانه نیز در خیابان چراغ برق ( امیر کبیر کنونی ) ساخته شد که حالا وسایل مربوط به آن در موزه ی تاریخ پزشکی ایران به نمایش گذاشته شده است. هرچند در دوره ی رضاشاه 12 داروخانه ی مدرن در محله ی عودلاجان توسط یهودی ها ایجاد شد، اما اکنون بسیاری از آن ها از بین رفته اند.

این بیمارستان تا سال‌ها به نام “مریضخانه دولتی” نامیده می‌شد. پس از آنکه این بیمارستان شروع به فعالیت کرد، ناظم الاطباء به ناصرالدین شاه پیشنهاد کرد تا در این بیمارستان، پزشکان تربیت شده ایرانی به معالجه بیماران بپردازند.

پس از آن و با موافقت ناصرالدین شاه، تدریس رشته طب در مدرسه دارالفنون پذیرفته شد و هر ساله تعدادی دانشجو، به منظور فراگیری دانش پزشکی وارد این مدرسه می‌شدند و بر اساس تعالیم ناظم الاطباء به فراگیری این دانش می‌پرداختند. این عده، همزمان در مریضخانه دولتی و تحت نظر پزشکان غربی به کارآموزی پرداخته و توانستند اولین نسل از پزشکان تربیت شده دارالفنون شوند.