آذربایجانغربی، شاهراه تمدنها؛ فرصت طلایی برای توسعه گردشگری مرزی و فرهنگی
یادداشت/ شیرین شریفی- روزنامهنگار ✍
صنعت گردشگری یکی از منابع مهم اقتصادی و عامل مؤثر در توسعه فرهنگی و اجتماعی در جامعه انسانی محسوب میشود و علاوه بر درآمدزایی و کارآفرینی بسیار گسترده، سبب نزدیکتر شدن ملتها و فرهنگها به یکدیگر شده است، ظرفیتی که تاکنون آنچنان که باید و شاید در استان آذربایجان غربی مورد توجه قرار نگرفته است.
گردشگری یک فعالیت اقتصادی وابسته به فرایند سرمایه و اقتصاد بازار است و نقش سرمایهگذاری در توسعه ی گردشگری یک نقش حیاتی، اصلی و بنیادی است؛ به همین دلیل توسعه ی گردشگری وابستگی کامل به سرمایه گذاری های داخلی و خارجی در هر کشور دارد و بدون این سرمایه گذاریها، حتی شکل گیری جریان گردشگری با تاثیرگذاری اقتصادی غیر ممکن است. ازمهمترین الزامات توسعه این بخش توسعه زیرساخت های مناسب از جمله گسترش واحدهای اقامتی و پذیرائی، ارتباطات، حمل ونقل ، بهداشت وسایر خدمات موردنیاز گردشگران است. دستیابی به این زمینه ها درگرو ورود سرمایه قابل توجه ای برای توسعه آنهاست که با استفاده از ابزارهای مختلف، می بایستی بستر جذب سرمایه های داخلی وخارجی برای تحقق آنها فراهم گردد.
در ایران، استان آذربایجان غربی به عنوان یکی از استانهای مهم و استراتژیک ، دارای ویژگیهای منحصر به فردی است که میتواند به عنوان بستری مناسب برای توسعه صنعت گردشگری و افزایش فرصتهای سرمایهگذاری عمل کند. این استان به دلیل هممرزی با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان، داشتن منطقه آزاد ماکو، دارا بودن پنج اثر ثبت جهانی شامل «قرهکلیسا»، «تخت سلیمان»، «کلیسای زور زور»، «کاروانسرای شاه عباسی قطور» و «میراث ناملموس بادراک» و همچنین تنوع قومی و فرهنگی، پتانسیلهای فراوانی جهت جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی دارد.
به گفته بسیاری از سرمایهگذاران گردشگری استان، به نظر می رسد نبود استراتژی جامع برای توسعه گردشگری باعث شده این استان با ظرفیت، بدون برنامهریزی کلان و هماهنگ پیش رود و فقدان یک برند مشخص گردشگری باعث شده که این استان نتواند به طور موثر در بازارهای بین المللی گردشگری رقابت کند.
به اعتقاد آنها، برای توسعه صنعت گردشگری بهبود زیرساختها از اهمیت بالایی برخوردار است، بنابراین هر اعتباری که به دستگاهها و نهادهای اجرایی استان در این زمینه، تخصیص داده شود، سود و فایده آن برای توسعه صنعت گردشگری و رفاه حال گردشگران و نیز شهروندان خواهد بود.
در واقع برخی از این سرمایه گذاران معتقدند که ناهماهنگی بین دستگاهها و نهادهای اجرایی دررفتار با سرمایهگذاران، بورکراسی پیچیده اداری و طولانی بودن روند صدور مجوزهای گردشگری بعضا آنها را دلسرد میکند و همه اینها در حالی است که بر اساس سند راهبردی توسعه گردشگری مصوب هیئت وزیران به دلیل فرابخشی بودن این صنعت ۲۳ دستگاه و نهاد با رویکرد تسهیلگری و حمایت ازصنعت گردشگری وسرمایهگذاری دراین حوزه دارای احکام تکلیفی هستند.
نقش و اهمیت صنعت گردشگری در افزایش فرصتهای سرمایهگذاری به قدری مهم و حیاتی است که در ادامه به بررسی مهمترین پتانسیلهای این استان و ارائه راهکارهای موثر از دیدگاه کارشناسان این حوزه جهت سرمایه گذاری در بخش گردشگری اشاره خواهیم کرد:
1-هممرزی با کشورهای همسایه : آذربایجانغربی با سه کشور ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان هممرز است که این امر فرصتهای بینظیری را برای توسعه گردشگری و سرمایهگذاری از جمله جذب گردشگران خارجی و توسعه روابط تجاری ایجاد میکند. در واقع نزدیکی به مرزهای بینالمللی موجب میشود که گردشگران از کشورهای همسایه به راحتی به این استان سفر کنند. این امر میتواند باعث افزایش تقاضا برای خدمات گردشگری و در نتیجه افزایش فرصتهای سرمایهگذاری شود. موقعیت خاص جغرافیایی این استان همواره میتواند به عنوان پل ارتباطی بین ایران و کشورهای همسایه عمل کند و این امر میتواند باعث جذب سرمایهگذاران خارجی در استان شود.
- منطقه آزاد و فرصتهای سرمایهگذاری: منطقه آزاد ماکو به عنوان یکی از مناطق آزاد تجاری ایران، شرایط ویژهای را برای سرمایهگذاران فراهم کرده است. این منطقه با معافیتهای مالیاتی، تسهیل در فرآیندهای اداری و زیرساختهای مناسب، میتواند به عنوان یک نقطه عطف در جذب سرمایهگذاریهای گردشگری عمل کند و این معافیتهای مالیاتی و گمرکی برای سرمایهگذاران میتواند انگیزهای قوی جهت ورود به بازار گردشگری ایجاد کند.
3.زیرساختهای توسعهیافته: وجود زیرساختهای مناسب از جمله هتلها، رستورانها و امکانات تفریحی میتواند به جذب گردشگران و سرمایهگذاران کمک کند.
4. تنوع قومی و فرهنگی: آذربایجانغربی به عنوان استانی با تنوع قومی و فرهنگی بالا، دارای جاذبههای گردشگری منحصر به فردی است که میتواند مورد توجه گردشگران قرار گیرد و از طریق استفاده از این پتانسیل ویژه با برگزاری جشنوارهها، نمایشگاهها و رویدادهای فرهنگی میتواند به جذب گردشگران کمک کند و در عین حال فرصتهایی برای سرمایهگذاران محلی و خارجی ایجاد کند.
5. توسعه گردشگری مرزی : ایجاد بازارهای مشترک و مراکز خرید در مناطق مرزی میتواند به جذب گردشگران و افزایش درآمدهای محلی کمک کند.
6.استفاده از منابع طبیعی و تاریخی: وجود طبیعت بکرو زیبای منطقه، کوهستانها، دریاچهها ،آبشارها مناطق حفاظتشده میتواند به جذب گردشگران کمک کند. وجود آثار تاریخی و فرهنگی: آذربایجان غربی با وجود پنج اثر ثبت جهانی شامل «قرهکلیسا»، «تخت سلیمان»، «کلیسای زور زور»، «کاروانسرای شاه عباسی قطور» و «میراث ناملموس بادراک» و نیز بیش از یکهزار و 800 اثر ثبت ملی میتواند یکی از مقاصد مهم کشور برای جذب گردشگران داخلی و خارجی باشد.
7. همکاریهای بینالمللی ( همکاری با کشورهای همسایه) : ایجاد توافقات دو یا چندجانبه در زمینه گردشگری میتواند به توسعه این صنعت کمک کند؛ در واقع با تسهیل شرایط سرمایهگذاری برای سرمایهگذاران خارجی میتوان به توسعه زیرساختها و خدمات گردشگری کمک شایانی کرد.
برای بهرهبرداری از پتانسیلهای موجود، نیاز به توسعه زیرساختهای گردشگری در آذربایجانغربی احساس میشود بیشتر از هر زمانی احساس میشود و در این میان بهبود سیستم حمل و نقل عمومی و جادهای میتواند دسترسی به مناطق گردشگری را تسهیل کند و به دنبال آن سرمایهگذاری در ساخت هتلها و مراکز اقامتی با کیفیت بالا میتواند تجربهای لذتبخش برای گردشگران ایجاد نماید.
البته نباید فراموش کرد که اجرای تمامی این راهکارها به منظور جذب سرمایهگذار در بخش گردشگری آذربایجانغربی نیازمند همکاری بین نهادهای دولتی، بخش خصوصی و جامعه محلی است. با توجه به پتانسیلهای موجود، میتوان با برنامهریزی دقیق و اجرای مؤثر این راهکارها، استان را به یک مقصد جذاب برای سرمایهگذاران تبدیل کرد.
سخن آخر اینکه، صنعت گردشگری در آذربایجانغربی با توجه به ویژگیهای خاص این استان، میتواند نقش مهمی در افزایش فرصتهای سرمایهگذاری ایفا نماید و به دنبال آن ایجاد بسترهای مناسب برای جذب سرمایهگذاران، توسعه زیرساختها و استفاده از تنوع قومی و فرهنگی نیز به نوبه خود میتواند به رونق اقتصادی استان کمک شایانی کند. در نهایت، با برنامهریزی دقیق و همکاری میان بخشهای دولتی و خصوصی، آذربایجانغربی میتواند به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در ایران تبدیل شود. چرا که آذربایجانغربی، تنها استان ایران با مرزمشترک سه کشور ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان در کنار تنوع قومی و فرهنگی غنی، به یکی از خاصترین نقاط جغرافیایی کشور تبدیل شده است. این موقعیت منحصربهفرد، فرصت بینظیری برای توسعه گردشگری مرزی و فرهنگی فراهم کرده که میتواند به پیشران اصلی رشد اقتصادی استان بدل شود. گردشگری در این منطقه فقط تماشای جاذبهها نیست؛ تجربه زندگی اقوام مختلف، آشنایی با آداب و رسوم و حضور در بازارهای مرزی، بخشی از سفری است که سرمایهگذاران هوشمند نباید از آن غافل بمانند. اکنون زمان آن رسیده که با تقویت زیرساختها، تسهیل فرآیند سرمایهگذاری و ترویج برند گردشگری آذربایجانغربی، این استان به جایگاه شایسته خود در نقشه گردشگری منطقه برسد و از مرزهای جغرافیایی عبور کنیم و به مرزهای اقتصادی و فرهنگی نو از مسیر گردشگری برسیم.
انتهای پیام/
