پیش نیازهای توسعه تکاب
محمدعلی خالق نژاد✍
ارتباط متقابل «مشارکت»و«توسعه پایدار» نقش بسزایی در بهبود زندگی و معیشت مردم دارد.
توسعه پایدار جامعه ابعاد وسیعی داردکه یکی از آنها «توسعه عمرانی» است که از ابعاد مهم و تعیین کننده آن به شمار میرود. وقتی که گفته میشود توسعه ومشارکت ارتباط متقابلی دارند اینگونه به اذهان متبادر می گرددکه یکی از اهداف توسعه همان مشارکت است که از آن به عنوان ابزار توسعه پایدار ومتوازن که در این مقال مقصود توسعه عمرانی است نام برده می شود .
از آنجایی که نگارنده شهرستان تکاب در جنوب استان آذربایجان غربی راکه در عین ثروتمند بودن سوگمندانه از محرومترین شهرهای استان بلکه کشور به شمار می رود را به عنوان هدف بحث انتخاب کرده سعی بلیغ خواهد شد که در تبیین مطلب بیشتر ازعواملی که در توسعه این شهر میتواند دخیل بوده و موثر ومفید واقع شود سخن به میان آورد.
مشارکت وتوسعه از نظر کمیّت وکیفیت ارتباط وثیق وتنگاتنگی با هم دارند به نحوی که هراندازه کیفیّت یا کمیّت مشارکت در جامعهای متزلزل بوده ودارای نقصان باشد آن جامعه به همان اندازه و شاید چندین برابر بیشتر از قطار توسعه عقب خواهد ماند. از این روست شهرستان تکاب به دلایل عدیده از جمله دارابودن پتانسیلها وظرفیتهای فراوان توسعهای همچون ۲معدن غنی طلا، ۳کارخانه استحصال وفرآوری طلا، قریب به ۸۰معدن فعال انواع سنگهای ساختمانی وتزئینی، جاذبه های توریستی وگردشگری فراوان مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان که به عنوان چهارمین اثر ثبت شده سازمان یونسکو می باشد ، صنعت فرش دستباف که شهرت جهانی داشته ودر بازارهای جهانی به فرش «آهنین افشار »معروف است و طبیعتی بکر وزیبا ودلنوازو … هنوز حتّی در بسیاری از مؤلفه های زیر ساختی و توسعه ای از قبیل جاده هاوراههای مواصلاتی، بهداشت ودرمان ، گردشگری وصنایع دستی و…. نسبت به شهرهای همجوار خوداز قطار توسعه عقب تر بوده و تا رسیدن به توسعه متوازن وپایدار فاصله زیادی دارد وحتی در دولتهای قبل جزو ۳۱شهرستان کمتر توسعه یافته کشور به شمار معرفی شده است که کاستن از این فاصله یا از بین بردن آن همّت بالا وتوجه ویژه وکار جهادی میطلبد.
با توضیحات پیش گفته مقوله مشارکت وتوسعه تکاب ” شهری که چهره آن به غبار محرومیّت آراسته شده اما باید اذعان نمود که شهری بااستعدادهای پنهان ومحرومیّت های آشکار می باشد.”را مورد بحث وکنکاش قرار میدهیم. ابتدا ذکر این مطلب ضروری است که تاکنون از صاحب این قلم وسایر صاحب نظران مقالات ونوشتارهای متعددی دراین خصوص به رشته تحریر درآمده ولی مورد بی مهری قرارگرفته وبه بوته نسیان وفراموشی سپرده شده است.لیکن به حکم وظیفه از آنجاییکه گفته شده : ” آب دریارا اگر نتوان کشید /” “هم به قدر تشنگی باید چشید./”
بنابر این در نوشتار حاضر چهارعامل برای توسعه تکاب به عنوان پیشنیاز در منظرومرعی ای مسئولین وعموم مردم قرارمی گیرد تا چه مقبول افتد وچه در نظر آید :
1- لزوم مشارکت همگانی در توسعه پایدار تکاب توسعه و پیشرفت تکاب نیازمندعزمی راسخ ومشارکت همگانی و حفظ روحیه امیدواری است.امید به «تغییر، تحوّل، پیشرفت وتوسعه واشتغال مولّد » که همواره خواست ومطالبه اصلی مردم بوده وتوجه ویژه و پیگیرانه وهمّت والای مسئولان بالادستی ، استانی و شهرستانی را می طلبد که چشم اندازروشن آن با استقرار نماینده عالی ومدیریت ارشد استانی دولت وفاق ملی در استان آذربایجانغربی که عزم واراده ای جدّی و راسخ برای توسعه پایدار ومتوازن وزدون غبار محرومیّت از چهره شهرهایی همچون تکاب داشته ودارند هویداست. لذا جهت تحقق این ایده باید با سازوکارهای منطقی و عقلانی زمینه مشارکت مردم به ویژه از طریق شناسایی وجذب سرمایه گذار ان بخش خصوصی در طرحهای توسعهای فراهم گردد .مشارکت مردم بخش مهمی از برنامه عبور تکاب از پیچ محرومیّت های تاریخی میتواند به شمار آید. این مشارکت در سهیم بودن اقشار مختلف مردم وگروههای مرجع درتصمیم گیریها وتصمیمسازیها متبلور میشود.حضور نخبگان ،جوانان تحصیل کرده جویای کار در میدان ، جلوگیری از مهاجرت نخبگان ویا بهتر بگوییم فرار مغزها،زمینهساز مشارکت همگانی خواهد بود.
2-استفاده از مدیران خلّاق،کارآمد وتوانمند با توجه به این عامل برای پیشبرد اهداف توسعهای وحل مشکلات چندین ساله تکاب نمیتوان تنها به کار وفعالیّت عادی صرف اکتفا کرد. امری بدیهی است که تکاب محرومیّتها و عقبماندگیهای عدیدهای دارد که گذر از این محرومیّتهای تاریخی مستلزم همّت بالاوتلاش مضاعف مدیران وبرنامه ریزان است. توسعه تکاب در کنار برنامهریزی مدوّن و مشارکت مردمی به مدیران لایق، کارآمد، توانمند و تلاشگر و مسئولیتپذیر نیازمند است. مدیران خلّاق وآینده نگر بابرنامه،پویا وچابک ودر یک کلام بنا به گفته شهید مظلوم آیتالله دکتربهشتی:”عاشق خدمت ونه شیفته قدرت ” و یا به قول جناب آقای دکترحسن روحانی رئیس دولتهای بازدهم ودوازدهم ” مدیرانی پاشنه ورکشیده “که همگام وهماهنگبا نماینده ارشد دولت در شهرستان بتوانند با روحیه کار و تلاش مضاعف توان عملیاتی کردن برنامههایی را که دولت ومدیران بالادستی ومیانی تدوین کرده و یا دردست تدوین دارند داشته باشند. تکاب اینک به مدیرانی با برنامه،نبوغ وخلاقیّت بالا نیاز دارد چراکه دیگر دیر شده و«وقت آزمون وخطا نیست» بلکه هنگامه کاروعمل است وباید گفت مدیریّت در شهرستان تکاب کار عاجل وعمل اورژانسی میطلبد. البته نباید از این نکته غافل شد که مدیران خلّاق وکارآمد وآیندهنگر وصد البته همراه وهمسوبا اهداف وبرنامههای «دولت وفاق ملّی »راشناسایی وبه پای کار وتلاش کشاند نه مدیرانی که اولویّت اوّلشان پست ومقام بوده،نه درد توسعه و اصلاح دارند ونه به اصولی پایبند هستند،نه امیدبه آینده ای روشن را به جامعه تزریق میکنند ونه دغدغه خدمت به مردم وپیشرفت و توسعه ،بلکه به فکر حفظ صندلی خودشان به هر قیمتی ودر هر شرایطی هستند که جاداردعطای این طیف از مدیران بی دغدغه خدمت را به لقایشان بخشید.
3-استفاده بهینه از پتانسیلها وظرفیتهای خدادای شهرستان همانطور که در بخش ابتدایی نوشتار آورده شد تکاب علاوه بر جاذبه های توریستی وگردشگری فراوان ازقبیلمجموعه میراث جهانی تخت سلیمان ، چمن متحرک یاچملی گُل ، طبیعت سرسبز وبِکر و…انواع صنایع دستی، فرش دستبافت آهنین افشار ، که چند سال پیش ثبت ملی هم شده ، مجمع الجزایری از انواع معادن ازجمله ۲معدن غنی طلا وقریب به ۸۰معدن انواع سنگهای ساختمانی وتزئینی، دامپروری ودامداری وزنبورداری، کشاورزی حاصل خیز و….که جملگی پتانسیل وظرفیتهای بالقوهای برای قرار دادن شهرستان در مسیر توسعه پایدار به شمار می روند مشروط بر اینکه از ظرفیتهای این منابع عظیم خدادادی وفق ماده ۱۴ قانون معادن وتبصره های آن در راستای عمران وتوسعه منطقه بهره لازم گرفته شود.
تبصره ۶(الحاقی ۱۳۹۰/۸/۲۲)قانون معادن اشعار می دارد : “دولت مکلّف است پانزده درصد (۱۵٪) از حقوق دولتی وصولی را به اعتبارات همان استان اضافه نماید. بطوریکه تمام اعتبارات یادشده جهت ایجاد زیر ساخت ها ورفاه وتوسعه شهرستان با اولویت شهری که معدن در آن واقع شده اختصاص یابد. حال اگر چنانچه این ۱۵درصد حقوق اجتماعی ویک درصد حق آلایندگی مُصرّح درقانون از معدن کاران ستانده شده وبه شهرستان تعلق گیرد ونیز باایجاد شهرک تخصصی سنگ وصنایع پایین دستی از جمله شهرک طلا وجواهرسازی و…توسط صاحبان معادن ضمن ایجاد اشتغال پایدار در منطقه وکاهش چشمگیر بیکاری از خام فروشی نیز جلوگیری گردد. قطعاً عاملی موثر و موتور محرکه ای برای توسعه پایدار و متوازن وپیشرفت شهرستان و گامی موثر در راستای محرومیّت زدایی خواهد بود. دراین زمینه شواهد و قرائن موجود بیانگر آن است که نماینده عالی دولت و استاندار آذربایجان غربی و نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی عزم و اراده ای جدّی برای تحقق این امر و ستاندن ۱۵ درصد حقوق قانونی از معادن وهزینه کرد آن در بهبود زیرساخت های شهرستان وجود دارد. در این صورت است که می توان آینده ای بهتر و چشم اندازی روشن برای خروج شهرستان تکاب از لیست سیاه ۳۱شهرستان کمتر توسعه یافته کشور وحذف پسوند محرومیّت از شهرستان تکاب متصوّر شد.
انتهای پیام/
