بلاگرها، آفتی برای ارزشهای اجتماعی و فرهنگی مردم
شیرین شریفی – روزنامهنگار ✍
امروزه فضاي مجازي و اینترنت به عنوان یکی از مظاهر فناوري ارتباطی نوین در زندگی فردي و اجتماعی بشر جایگاهی گسترده و مؤثر دارد و جزء لاینفک مناسبات روزمره محسوب می شود، به طوريکه میتوان ادعا کرد براي بسیاري از افراد، زندگی بدون آن امکان پذیر نیست یا دست کم مطلوبیتی ندارد.
این روزها شبکه های اجتماعی اگرچه میتواند در حوزههایی همچون آموزش، مفید واقع شود اما مبنای اصلی برخی از این شبکه سرگرمی و تغییر سبک زندگی مردم است. فرآیند تغییر سبک زندگی، سالهاست از رهگذر رسانهها آغاز شده اما تعاملی بودن رسانههای جدید و شبکههای اجتماعی، این فرآیند را سریع کرده است.
در این پیامرسانها، تولید محتوا از سوی کسانی انجام میشود که عمدتا تخصصی ندارند و با استفاده از ابزار رسانه توانستهاند ذهن و زندگی مخاطب را در دست بگیرند، بهتصویرکشیدن مسافرتها، مهمانیها، جشن تولدها و مراسم پرهزینه و پرزرقوبرق، جشن تعیین جنسیت، طراحی اتاق زایمان، جشنهای عروسی، ماه گردها، سایتهای شرط بندی و… همه و همه نوعی مصرفگرایی فزاینده را تشویق میکنند. آنها در زمینه های مختلفی بدون هیچ تخصص و مدرک مرتبطی فعالیت می کنند، بعضا بسیاری از آنها نه به سن قانونی رسیدهاند و نه حتی مدرک تحصیلی مطلوبی کسب کرده اند.
بلاگرها تأثیر قابل توجهی بر سبک زندگی مردم دارند. با گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی، بلاگرها به یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر فرهنگ و رفتارهای اجتماعی تبدیل شدهاند. آنها با تولید محتوا در زمینههای مختلف مانند مد، غذا، زیبایی، سفر و سبک زندگی، توانستهاند توجه بسیاری از افراد را به خود جلب کنند و بر سلیقهها و عادات آنها تأثیر بگذارند؛ در واقع، بلاگرها با نمایش جنبههای مختلف زندگی خود و تبلیغ محصولات یا خدمات مختلف، سبک جدیدی از زندگی را برای مخاطبان رقم میزنند. این افراد با ایجاد ارتباط نزدیک با دنبالکنندگان خود، میتوانند بر تصمیمات خرید، سبک پوشش، تغذیه و حتی عقاید آنها تأثیر بگذارند.
بلاگرها در فضای مجازی میتوانند تأثیرات منفی متعددی بر زندگی مردم داشته باشند. برخی از این تأثیرات عبارتند از:
بحران هویت: بسیاری از بلاگرها با خلق شخصیتهای غیرواقعی و نمایشی، به دنبال جلب توجه و کسب درآمد هستند. این تلاشهای صرفاً ظاهری میتواند سلامت روان و هویت واقعی آنها را به شدت تهدید کند1. افزایش مصرفگرایی: بلاگرها با تبلیغ محصولات و خدمات مختلف، فرهنگ مصرفی را تقویت میکنند. این افراد با نمایش زندگی به ظاهر لاکچری و جذاب خود، مخاطبان را تشویق به خرید کالاها و خدماتی میکنند که ممکن است به واقع نیاز ضروری افراد نباشد.
محتوای زرد و بیارزش: برخی بلاگرها به تولید محتواهای زرد و بیمحتوا مشغول هستند. این رفتارها نه تنها فاقد ارزش و محتوای واقعی هستند، بلکه به مرور زمان منجر به کاهش سطح اعتماد مخاطبان به محتوای منتشر شده در فضای مجازی میشوند.
بیاعتمادی و تزلزل در فضای مجازی: با افزایش فعالیت بلاگرهای زرد و بیمحتوا، سطح اعتماد به فضای مجازی کاهش یافته است. انتشار اطلاعات نادرست و تحریف شده به هدف جذب مخاطب و درآمدزایی، باعث تزلزل و بیثباتی فضای مجازی شده است.
ترویج رفتارهای غلط و ارزشزدایی: بلاگرهای زرد با عبور از مرزهای اخلاقی و ارزشهای انسانی، رفتارهایی را ترویج میکنند که منجر به قبحشکنی و بیاحترامی به ارزشهای جامعه میشود. این امر به مرور زمان باعث تغییر در نگرشها و ارزشهای افراد جامعه میشود.
بلاگرها با بازنمایی زندگی غیر واقعی خود باعث می شوند تا احساس نابرابری اجتماعی، قدرت بگیرد و تقویت شود. در واقع طبقات پایین با یک زندگی لوکس و نمایشی مواجه می شوند که به آن دسترسی ندارند و این شکاف ساختاری ایجاد شده سبب ناتوانی گروه های مختلف می شود. به عبارتی جدا از اثرات منفی فردی، یک اثر اجتماعی دارد که میزان محرومیت نسبی را افزایش می دهد.
بلاگر ها سعی دارند بخش هایی از زندگیشان را درمقابل دوربین خود بیاورند در صورتی که بسیاری از مخاطبان فکر می کنند که تمام زندگی انها به نمایش گذاشته شده است و همین امر باعث می شود تا به رویاپردازی های خیالی برای زندگی واقعی خود بپردازند و سعی کنند که تمامی انها را در زندگی خود پیاده سازی کنند.
در واقع، بلاگرهای اینستاگرامی با به اشتراک گذاشتن زندگی روز مره خود، سطح توقعات مخاطبان خود را افزایش می دهند و همین موضوع باعث بروز مشکلات بسیاری در بین خانواده ها می شود.
جامعهای را تصور کنید که نسل جوان آن برای رسیدن به درآمد بهتر به جای آنکه بخواهد برای مشاغل بالاتر و مفیدتری مانند پزشکی، مهندسی، پژوهشگری و کسب دانش و مهارتی که خودش و جامعه علمی و آموزشی را ارتقا میدهد تلاش کند، وقت و جوانی اش را صرف بلاگر بودن کند؛ چرا که درآمد بیشتر و کم زحمت تر و البته زودبازده تری خواهد داشت و در واقع باید این طرز فکر جوانان را سرآغازبحرانی جدی برای جامعه قلمداد کرد و تبعات منفی ناشی از آن را در نطر گرفت و چارهای جدی برای حل این معضل در جامعه اندیشید.
سخن آخر اینکه بسیاری از متخصصان رسانه و علوم ارتباطات بر این باورند که با افزایش مهارتهای سواد رسانهای، افراد میتوانند از سلامت روان و حتی زندگی خود در برابر هجمه اطلاعات نادرست در فضای مجازی مراقبت کنند و در عین حال از مزایای رسانه، فضای مجازی و پیامرسانها بیشترین بهره را ببرند.
انتهای پیام/
