مثلث مرزی آذربایجان غربی، بسترساز رشد اقتصادی کشور
یادداشت شیرین شریفی- روزنامهنگار✍
پارکهای علمی و فناوری نقش مهمی در توسعه همهجانبه صنعتی دارند که این خود یکی از کارکردهای مهم سیستم ملی نوآوری است. توجه داشته باشیم که این مهم با کسب موفقیت در جذب شرکتهای غیربومی و خارجی میتواند ضمن اثربخشی در توسعه منابع انسانی محیط کسبوکار یا بهتر بگوییم اکوسیستم را به جدیت تقویت نموده و بجای بیتوجهی به صنایع داخلی، دولت را وادار به حمایت اکوسیستم اقتصادی که تاکنون هزینههای گزافی را که خارج از مکانیزم فوق برای آن هزینه شده است، نماید.
بخش مهمی از تحقق و رشد اقتصادی هر استان، بر عهده پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد است و بر این اساس باید نقشآفرینی این مراکز در مسیر رشد و توسعه اقتصادی استان یکی از اولویتهای پارک باشد.
با توجه به پناسیلهای بالای استان آذربایجان غربی و موقعیت خاص جغرافییایی این استان به دلیل هم مرز بودن با سه کشور خارجی و وجود بستری مناسب جهت ورود به گرایشهای مختلف در صنایع نوآور و خلاق، همچون گردشگری، وجود معادن غنی در مناطق مختلف استان، برنامهریزی و سیاستگذاری مناسب و منطقی میتواند اقتصاد خلاق را در این منطقه توسعه دهد و از دل این اقتصاد رویکردی جدید و پایدار در تحول اقتصادی کشور ایجاد شود.
استان آدربایجان غربی به دلیل همجواری با سه کشور خارجی و مهمتر از همه قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم بعنوان دروازه ورود به اروپا میتواند نقش مهمی در رشد اقتصادی منطقه ایفا نماید.
موقعیت جغرافیایی خاص آذربایجان غربی و امکاناتی که در دسترس آن قرار دارد، یک بستر فوقالعاده برای توسعه اقتصادی و نوآوری است. این منطقه به عنوان یکی از مرزهای ایران با کشورهای ترکیه، عراق و ارمنستان، دارای قدرتی منحصر به فرد برای تبادل تجارتی و همکاریهای بینالمللی است.
بطور کلی هدف از ایجاد و توسعه مناطق آزاد نیزافزایش و توسعه صادرات، ایجاد اشتغال، جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی و انتقال تکنولوژی، افزایش درآمدهای عمومی، افزایش توریسم، ارتقای جایگاه اقتصادی کشور و بهره مندی از اقتصاد رقابتی است. مناطق آزاد یا مناطق پردازش صادرات به عنوان راهکارهایی برای تغيير جهت کلی اقتصاد از درونگرایی به برونگرایی و تجارت آزاد، مورد استفاده اغلب کشورهای رو به رشد قرار گرفته است. یکی از عوامل موفيقيت مناطق آزاد، شناسایی تواناییها و استعدادهای بالقوه هر منطقه، مختلف به منظور تعيين نقاط مناسب برای تبدیل شدن به منطقه آزاد تجاری–صنعتی است. با توجه به موقعيت استراتژیک آذربایجان غربی مرزی بودن و و برخورداری از ظرفيتهای مناسب منطقه آزاد، توانایی تبدیل شدن به دروازهی تجاری ایران را دارد.
منطقه آزاد تجاری ماکو و منطقه ویژه اقتصادی سرو همانند جاذبههای بزرگ برای سرمایهگذاری و توسعه کسب و کارها در این منطقه عمل میکنند. این مناطق با فرایندهای خاص تجارتی و مالی که امکان صادرات، واردات و تجارت با دیگر کشورها را تسهیل میکنند، میتوانند شرکتها و کارآفرینان را ترغیب به فعالیت در این منطقه کنند. اکنون، اگر پارک علم و فناوری در بستر این مناطق کلیدی در تسهیل و توسعه کسب و کارهای نوپا و نوآورانه باشد، این به انگیزه و اشتیاق بخشی برای استفاده از منابع محلی و خارجی جهت توسعه فناوری و ایجاد محصولات و خدمات نوین خواهد بود. از طرف دیگر، هماهنگسازی بین پارک علم و فناوری با این مناطق و امکانات تجاری و توسعهدهنده آنها، میتواند باعث ایجاد یک بستر گسترده و کامل برای فعالیتهای نوآورانه و نوپای اقتصادی شود. همچنین، این پارک میتواند با فعالیت در زمینههای تحقیق و توسعه، کمک به ایجاد شرکتهای دانشبنیان، تأمین منابع مالی برای آنها، ارتباط با بازارهای جهانی و همچنین ارائه بسترهای آموزشی و آکادمیک که شرکتهای نوپا به تدریج بتوانند به آن دسترسی پیدا کنند، توسعه و نوآوری را ترویج دهد.
نقش پارک علم و فناوری در توسعه اقتصادی یک منطقه میتواند بسیار مهم و تأثیرگذار باشد، به ویژه اگر آن منطقه هممرز با چند کشور باشد. آذربایجان غربی که هممرز با عراق، ترکیه و ارمنستان است، میتواند از این قابلیت مکانی برای توسعه فعالیتهای علمی و فناوری بهره ببرد که در این یادداشت بصورت مختصر به چند نکته از این قابلیتها اشاره میکنیم:
- تبادل فناوری و دانش: هممرز بودن با چند کشور امکان تبادل فناوری و دانش را افزایش میدهد. پارکهای علم و فناوری میتوانند به عنوان محورهایی برای تبادل تجربیات و دانش با کشورهای همسایه عمل کنند. این تبادل میتواند منجر به ایجاد شرکتها و استارتاپهای جدید شود که در نهایت به توسعه اقتصادی منطقه کمک میکند.
- همکاریهای بینالمللی: پارک علم و فناوری میتواند به عنوان پلی برای همکاریهای بینالمللی در زمینههای فناوری، تحقیق و توسعه عمل کند. این همکاریها میتوانند منجر به تأسیس شرکتها و پروژههای مشترکی شوند که به توسعه اقتصادی منطقه کمک میکنند.
- جذب سرمایهگذاری خارجی: وجود پارک علم و فناوری میتواند به عنوان یک عامل جذب سرمایهگذاری خارجی عمل کند. شرکتهای فناوری از کشورهای همسایه ممکن است علاقهمند به سرمایهگذاری در منطقه باشند، این امر میتواند منجر به ایجاد فرصتهای شغلی و رشد اقتصادی شود.
به طور کلی، ایجاد پارکهای علم و فناوری در یک منطقه بعنوان محورهای توسعه فناوری و اقتصادی، میتواند به وسیله تبادل فناوری، همکاریهای بینالمللی و جذب سرمایهگذاری، به توسعه اقتصادی و اشتغالزایی کمک کند.
پارکهای علم و فناوری به عنوان زیرساختهای حیاتی برای توسعه فناوری و اقتصادی شناخته میشوند. برای آذربایجان غربی، که هممرز با چندین کشور است، پارک علم و فناوری میتواند فرصتهای زیادی فراهم کند که اشتغالزایی و توسعه مهارتها، جذب سرمایهگذاری و توسعه صنایع، تسهیل همکاریهای بینالمللی، حضور بینالمللی که این مسئله میتواند به جذب بیشتر گردشگری و جذب توجه سرمایهگذاران بینالمللی کمک کند. با تمام این فرصتها، فعالیت پارک علم و فناوری در آذربایجان غربی میتواند به عنوان یک محرک برای توسعه اقتصادی، اشتغالزایی و رشد فناورانه در این منطقه عمل کند. این امر میتواند به توسعه پایدار و برابری اجتماعی و اقتصادی در آذربایجان غربی کمک کند.
با توجه به همه اینها، امکانات مثبتی که منطقه آزاد تجاری ماکو و منطقه ویژه اقتصادی سرو ارائه میدهند، همراه با فعالیت یک پارک علم و فناوری، میتواند به طور چشمگیری به رشد اقتصادی و توسعه نوآوری در آذربایجان غربی کمک کند.امیدوارم در آینده نزدیک، این فرصتها به نحو احسن مورد استفاده قرار گیرد و منطقه این بستر را به عنوان یک مرکز نوآوری و توسعه اعلام کند.
در واقع مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، با هدف پشتیبانی از تولید و توسعه صادرات غیرنفتی آغاز به فعالیت کردند. اما آنچه امروز شاهد آن هستیم از 80 منطقه ویژه اقتصادی، حدود 50 منطقه غیرفعال بوده و تنها تعداد محدودی از این مناطق ( شامل سه منطقه در حوزه انرژی) دارای عملکرد نسبتا قابل قبولی در صادرات، استقرار واحدهای تولیدی و جذب سرمایه هستند که همه این موارد خود نشان از عدم حمایت و بی توجهی مسئولان به این مسئله مهم هستند که متاسفانه استان آذربایجان غربی نیز از این بیمهری و عدم توجه مغفول نمانده است.
آنچه از جلوههای تمدن و ترقی در کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیای امروز به چشم میخورد، دستاورد علم و دانش است. این امر بر کسی پوشیده نیست که هیچ صنعت و تولیدی به تکامل نخواهد رسید، مگر آنکه با دانش روز دنیا آمیخته گردد؛ در واقع مناطق آزاد نیز از این قاعده مستثنا نیستند و جهت سرعت گرفتن در امر پیشرفت و توسعه، نیاز به بهرهمندی از فناوری و تکنولوژی دارند تا بتوانند این دانش و علم روز را به سرزمین اصلی انتقال دهند و تحقق این هدف جز با همکاری و پشتیبانی پارک علم و فناوری و حمایتهای ویژه مسئولان استان محقق نخواهد شد.
آذربایجان غربی هم از این نظر مستثنی نیست و به دنبال ایجاد بسترهای نوآوری و رشد اقتصادی در این منطقه است و به این منظور باید گامهای مثبتی درپارک علم و فناوری به منظور تقویت کسب و کارهای محلی صورت گیرد؛ چرا که پتانسیل بسیار زیادی جهت توسعه اقتصادی و فرهنگ نوآوری در این منطقه فراهم است. این پارک میتواند بستری برای ترکیب دانشگاهها، صنایع و دولت فراهم کند تا به وسیله تحقیقات و پژوهشهای نوآورانه به رشد اقتصادی کمک کند.
از آنجا که پارک علم و فناوری آذربایجان غربی هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد،انتظار میرود که این پارک به موفقیتهای فراوانی دست یابد و بعنوان یک مرکز نوآوری و توسعه در منطقه شناخته شود. در حال حاضر، ترویج فرهنگ کارآفرینی و ایجاد بسترهای مشترک بین حوزههای صنعت، دانشگاه و دولت به منظور تقویت بخش خصوصی از وظایف مهمی است که پارک علم و فناوری آذربایجان غربی میتواند به آن پرداخته و توسعه آن را تسهیل کند. بر همین اساس انتظار میرود با توجه به کمبود زیرساختهای صنعتی در استان، پارک علم و فناوری آدربایجان غربی با حرکت به سمت اقتصاد خلاق مبتنی بر ظرفیتهای طبیعی و جغرافیایی استان را در پیش گیرد و از طریق بهره برداری و استفاده از این ظرفیتها نه تنها میتوانیم باعث ایجاد ثروت شویم بلکه میتوانیم فرهنگ و هنر بومی ناب خود را در سطح ملی و بینالمللی عرضه کنیم.
انتهای پیام/
